Spolecznosc zainteresowana klasteringiem podzielila sie obecnie na dwa obozy wyznajace rozne podejscie do zagadnien klasteringu.
1. Klastering jako „process”.
Grupa ta stara sie badac zjawisko skupisk i przyczyn ich powstawania. Charakterystycznym dla tej grupy jest calkowite ignorowanie wplywu rozwiazan prawnych na proces powstawania tych skupisk oraz potrzeby badania modeli organizacyjnych dla sieciowej struktury powiazan wystepujacych w klastrach. Jest to oficjalne stanowisko doradców rzadu polskiego wspierane autorytetem dyrektora The Competitiveness Institute z siedziba w Barcelonie Pana Kristofera Erlandssona. Ta grupa – po prostu – nie widzi zadnych problemów poza problemami mentalnymi.
2. Klastering jako „project”.
Grupa ta – skupiona wokól autorów projektu ustawy – traktuje klastering jako nowy sposób wlaczania zasobów do obrotu gospodarczego konkurencyjny do spólek i spóldzielni. Klaster ma otworzyc mozliwosc organizowania produkcji w systemach gniazdowych lub potokowych przez grupy niezaleznych podmiotów gospodarczych wyspecjalizowanych w waskiej liczbie procesów technologicznych.
Różnicowanie społeczeństwa jest jednym z najsilniejszych efektów polityki gospodarczej ostatnich piętnastu lat. Naturalną jego konsekwencją jest wzrost wpływów wąskiej grupy ludzi nazywanej “elitą”, która kształtuje ład państwowy zgodnie ze swoimi poglądami – nierzadko skażonymi partykularyzmem. . Konieczność przekonania znaczącej części społeczeństwa do swoich racji, w perspektywie zbliżających się wyborów parlamentarnych, stanowi problem w każdej demokracji: jak skłonić wyborców do głosowania – niekiedy nawet wbrew ich interesom?
Tekst ten powstał po tym, gdy rząd publicznie "odciął się" od projektu ustawy. Stąd jego polemiczny charakter.
Należy jednak uznać iż krytyka projektu miała swe ¼ródło nie tylko w stereotypach myślowych, na jakie zwraca uwagę M. Porter, ale także w słabościach samej koncepcji. Dzięki tej krytyce projekt został znacząco poprawiony, a oficjalne stanowisko rządu zmieniło się na "neutralne".
Mamy nadzieję, że zachowanie polemicznego charakter tekstu zostanie zrozumiane wyłącznie jako zachęta do dyskusji. Tam, gdzie ścierają się różne koncepcje łatwiej o wypracowanie optymalnej strategii. W tym wypadku mamy na dodatek koncepcje raczej uzupełniające się niż konkurencyjne.
W "Niebieskiej księdzie" poswięconej klastrom podano czynniki istotne dla powstawania klastrów. Analizując je z punktu widzenia wsi, dostrzegamy, że wieś jest naturalnym środowiskiem dla rozwoju klastrów.