Wpływ klastrów gospodarczych na innowacyjność i konkurencyjność przedsiębiorstw
Współpraca zachodząca pomiędzy przedsiębiorstwami, uczelniami wyższymi, władzami lokalnymi oraz instytucjami otoczenia biznesu w ramach gron gospodarczych stanowi kluczowy czynnik stymulujący wzrost innowacyjności. Przekłada się to bezpośrednio na poprawę konkurencyjności podmiotów gospodarczych na rynku. Choć potencjał tkwiący w synergii tych podmiotów jest wysoki, to realizacja założeń polityki klastrowej w Polsce napotyka na istotne bariery strukturalne i kulturowe.
Wsparcie finansowe a rzeczywisty poziom innowacyjności
Z raportu "Rozwój klastrów w Polsce", bazującego na badaniach Uniwersytetu Szczecińskiego z końca 2008 roku, wynika, że na wspieranie inicjatyw ukierunkowanych na zakładanie klastrów przewidziano znaczące środki finansowe. W ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na ten cel można przeznaczyć ponad 100 milionów euro. Pomimo tak istotnego wsparcia finansowego, poziom innowacyjności polskich klastrów został oceniony jako dość niski.
Wyzwania w budowaniu oddolnych struktur klastrowych
Autorzy raportu wskazują, że rekomendowanym kierunkiem rozwoju jest tworzenie klastrów oddolnych, inicjowanych bezpośrednio przez same grupy przedsiębiorstw. Praktyczna realizacja tego postulatu okazuje się jednak niezwykle trudna w polskich realiach gospodarczych. Do głównych czynników utrudniających ten proces należą:
- wysokie rozdrobnienie sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP),
- niski poziom zaufania społecznego i biznesowego oraz niechęć do podejmowania współpracy przez krajowe firmy,
- stosunkowo krótki okres funkcjonowania gospodarki wolnorynkowej w Polsce.
Wnioski
Analiza sytuacji wykazuje, że niedoskonałości polskiego systemu klasteringu wymagają głębszych zmian strukturalnych. Choć krótki czas funkcjonowania gospodarki rynkowej w Polsce oraz brak historycznego doświadczenia we wspieraniu tego typu inicjatyw są realnymi wyzwaniami, nie mogą być one traktowane jako wystarczające uzasadnienie dla niewielkiej liczby działających, innowacyjnych klastrów. Kluczem do sukcesu pozostaje przełamanie barier współpracy na poziomie mikroekonomicznym oraz efektywne absorbowanie dostępnych środków unijnych.
Źródło: https://yadda.icm.edu.pl/baztech/download/import/contents/BPB9-0007-0019-httpwww_zneiz_pb_edu_plkwartalnik120104_2czajkowska.pdf