Rola klastrów gospodarczych w budowaniu globalnej konkurencyjności regionów
Współczesna gospodarka w coraz większym stopniu opiera się na strukturach sieciowych, wśród których istotną rolę odgrywają innowacyjne klastry gospodarcze. Definiowane jako branżowe sieci współpracy przedsiębiorstw i instytucji, opierają się na specyficznym mechanizmie, w którym jednoczesna kooperacja i konkurencja uczestników generuje efekt synergii. Dzięki temu mechanizmowi klastry są uznawane za kluczowe siły napędowe innowacji oraz rozwoju w wymiarze regionalnym.
Od regionalnej specjalizacji do globalnego popytu
Budowanie pozycji rynkowej klastrów opiera się na mocnym osadzeniu w wyspecjalizowanej gospodarce regionalnej oraz na doświadczeniu zdobytym podczas zaspokajania potrzeb wymagających odbiorców. Te czynniki pozwalają na stworzenie unikalnej oferty podażowej. W efekcie klastry są w stanie w coraz większym stopniu odpowiadać na globalny popyt na specyficzne dla nich towary i usługi.
Wzrost znaczenia klastrów przekłada się również na ich atrakcyjność jako partnerów w wymianie międzynarodowej. Dotyczy to zarówno transferu gospodarczego, jak i współpracy w obszarze badań naukowych. Taka wielowymiarowa kooperacja generuje obopólne korzyści, stymulując rozwój regionalnej nauki oraz gospodarki.
Definicja klastra w polskim ustawodawstwie
W polskiej legislacji funkcjonowanie struktur klastrowych zostało precyzyjnie zdefiniowane. Zgodnie z regulacjami rządowymi (Ministerstwo Gospodarki), klaster określany jest jako przestrzenna i sektorowa koncentracja podmiotów działających na rzecz rozwoju gospodarczego lub innowacyjności. Ustawa definiuje konkretne wymogi strukturalne dla tego typu zrzeszeń:
- W strukturze musi uczestniczyć co najmniej dziesięciu przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na terenie jednego lub kilku sąsiednich województw.
- Uczestnicy muszą konkurować i współpracować w tych samych lub pokrewnych branżach.
- Podmioty powinny być powiązane rozbudowaną siecią relacji o charakterze zarówno formalnym, jak i nieformalnym.
- Co najmniej połowę podmiotów funkcjonujących w ramach klastra muszą stanowić przedsiębiorcy.
Klastry gospodarcze stanowią zatem zaawansowane narzędzie integracji potencjału rynkowego i naukowego, pozwalające na efektywne przejście od skali lokalnej działalności do globalnej obecności rynkowej.
Źródło: https://www.dbc.wroc.pl/Content/119332